Inside ELCOM ITS:
Cách các hệ thống giao thông thông minh được tạo ra

Nhắc đến giao thông thông minh, nhiều người thường nghĩ tới camera AI, cảm biến, biển báo điện tử hay những trung tâm điều hành hiện đại. Tuy nhiên, đó chỉ là những thành phần dễ nhìn thấy nhất. 

Để hoạt động ổn định trên hạ tầng thực tế, ITS cần giải quyết đồng thời nhiều bài toán kỹ thuật gồm: thu nhận và xử lý dữ liệu thời gian thực, nhận diện phương tiện trong các điều kiện giao thông khác nhau, tích hợp thiết bị, kết nối phần mềm và đồng bộ dữ liệu trên từng tuyến đường.

Trong bài viết dưới đây, bạn hãy cùng ELCOM nhìn sâu vào bên để khám phá cách các hệ thống ITS được tạo ra.

#Tại sao ITS tại Việt Nam “khó nhập khẩu”? 
 

01

ITS không phải là tập hợp của những thiết bị hoạt động rời rạc, mà là một hệ sinh thái công nghệ toàn diện. Camera AI, cân tải trọng, đèn tín hiệu hay trung tâm điều hành chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được kết nối, chia sẻ dữ liệu và phối hợp đồng bộ trong toàn bộ quá trình vận hành.

Ở mỗi quốc gia, hệ thống ITS cần được thiết kế dựa trên điều kiện hạ tầng, cơ cấu phương tiện và thói quen tham gia giao thông đặc trưng. Mức độ hiệu quả của ITS không nằm ở việc áp dụng một mô hình sẵn có, mà ở khả năng thích ứng với đặc điểm giao thông từng khu vực. 

Điều này đặc biệt rõ nét tại Việt Nam, nơi văn hóa tham gia giao thông, thành phần phương tiện, điều kiện thời tiết, khí hậu, quy trình vận hành và yêu cầu pháp lý đều có những đặc thù riêng. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu về việc phát triển một hệ thống ITS bám sát với bài toán giao thông trong nước: nhận diện phương tiện trong điều kiện phức tạp, xử lý dữ liệu từ nhiều nguồn, đồng bộ giữa các phân hệ và liên tục tối ưu theo tình hình thực tế. 

Nhận diện rõ những đặc thù của giao thông Việt Nam, ngay từ khi bắt đầu nghiên cứu ITS, ELCOM đã lựa chọn con đường nghiên cứu và phát triển dài hạn: chủ động xây dựng năng lực công nghệ lõi, từng bước làm chủ sản phẩm và tạo ra các hệ thống có khả năng thích ứng, mở rộng theo yêu cầu của từng dự án hạ tầng.

Với ELCOM, Make in Vietnam không chỉ là nơi công nghệ được tạo ra, mà còn là năng lực làm chủ tri thức, làm chủ sản phẩm và chủ động giải quyết những bài toán thực tiễn của Việt Nam. Đó cũng là nền tảng để ELCOM đồng hành lâu dài cùng quá trình hiện đại hóa hạ tầng giao thông quốc gia.

#Từ những module đầu tiên đến năng lực làm chủ hệ sinh thái ITS

02


Xây dựng một hệ sinh thái ITS hoàn chỉnh đòi hỏi khả năng xử lý đồng thời nhiều bài toán kỹ thuật từ thu thập dữ liệu chính xác từ hiện trường, xử lý dữ liệu ổn định trong điều kiện thực tế đến duy trì sự kết nối giữa các phân hệ trên cùng một nền tảng vận hành.

Những năng lực này không thể hình thành ngay lập tức, mà được ELCOM tích lũy qua nhiều giai đoạn nghiên cứu, thử nghiệm và triển khai thực tế.

Giai đoạn nền tảng: Đặt những viên gạch đầu tiên

Vào thập niên 2010 - 2020, nhiều tuyến cao tốc trọng điểm được đưa vào vận hành, đặt ra các bài toán mới trong quản lý giao thông từ kiểm soát xe quá tải đến giảm ùn tắc tại các trạm thu phí. 

Trong bối cảnh đó, ELCOM đã đi tham quan và học hỏi các hệ thống giao thông thông minh trên thế giới rồi đưa vào phát triển, thử nghiệm và vận hành lần lượt các trạm thu phí một dừng (MTC), tự động (ETC) và cân tải trọng tự động. Quá trình này giúp doanh nghiệp tích lũy năng lực triển khai tại hiện trường, kết nối thiết bị, xử lý nghiệp vụ và đồng bộ dữ liệu với hệ thống quản lý trung tâm.

Sau bài toán thu phí, những giải pháp như iTMON, AICamera, nền tảng phân tích hình ảnh DeepVision và nhiều giải pháp khác dần được phát triển để phục vụ giám sát giao thông, phát hiện vi phạm và xử lý dữ liệu hình ảnh theo thời gian thực. Đây là bước mở rộng quan trọng, đặt nền tảng vững chắc cho hệ thống giám sát giao thông thông minh Made by ELCOM. 

Ngay từ giai đoạn đầu tiên, ELCOM đã định hướng phát triển ITS theo kiến trúc hệ thống, thay vì xây dựng các sản phẩm hoạt động độc lập. Các thành phần được thiết kế để có thể kết nối, chia sẻ dữ liệu và mở rộng theo bối cảnh thực tế. Đây là tiền đề để các giải pháp riêng lẻ được tích hợp thành một hệ sinh thái ITS hoàn chỉnh trong những giai đoạn sau.

Mô hình kiến trúc hệ thống giao thông thông minh

Giai đoạn xây dựng năng lực lõi

Từ những module ban đầu, ELCOM từng bước đi sâu vào các lớp công nghệ cốt lõi để tạo nên một hệ thống ITS hoàn chỉnh: AI, Computer Vision, xử lý dữ liệu thời gian thực và nền tảng điều khiển trung tâm.

Tuy nhiên, phát triển công nghệ lõi cho ITS không dừng lại ở việc hoàn thiện từng thuật toán hay từng phân hệ riêng lẻ. Thách thức lớn hơn nằm ở khả năng tích hợp nhiều lớp phần mềm, thiết bị và dữ liệu thành một hệ thống vận hành thống nhất. 

Mỗi thành phần trong hệ thống ITS hiện đại đều có tiêu chuẩn kết nối, giao thức truyền dữ liệu và yêu cầu xử lý khác nhau. Bài toán này càng phức tạp hơn khi triển khai thực tế, bởi các phân hệ phải được kết nối, kiểm thử và hiệu chỉnh trong một khoảng thời gian giới hạn, trên nền hạ tầng và thiết bị hiện có tại từng địa phương.

Để đáp ứng những yêu cầu đó, quá trình R&D được triển khai theo một chu trình có cấu trúc: nghiên cứu, xây dựng phiên bản thử nghiệm, đưa vào kiểm thử tại hiện trường và tiếp tục tinh chỉnh dựa trên dữ liệu thực tế. Qua mỗi vòng lặp, sản phẩm từng bước được hoàn thiện, sẵn sàng tích hợp và kết nối với các module khác để hình thành một hệ sinh thái ITS toàn diện.

Giai đoạn tích hợp: Hoàn thiện hệ sinh thái ELCOM ITS 

Khi các năng lực công nghệ lõi dần được hình thành, bài toán tiếp theo là kết nối những module riêng lẻ thành một nền tảng vận hành end-to-end. Dữ liệu từ thiết bị hiện trường cần được thu nhận, xử lý và chia sẻ xuyên suốt để hỗ trợ giám sát, điều hành và xử lý tình huống theo thời gian thực.

Từ định hướng đó, ELCOM từng bước hoàn thiện hệ sinh thái ELCOM ITS với 7 thành phần cốt lõi gồm: Camera AI giám sát, iTMON, điều khiển đèn tín hiệu thích ứng, ETC, eWIM, VMS và truyền tin đa phương thức, AID. 

Trong giai đoạn này, ELCOM đã triển khai thành công dự án ITS cao tốc Nha Trang - Cam Lâm năm 2023 - dự án ĐẦU TIÊN trong lịch sử Việt Nam hiện thực hóa mô hình ITS liên động toàn diện, mở ra cách tiếp cận mới trong xây dựng và vận hành các hệ thống giao thông thông minh trên cao tốc.

Điểm nổi bật của dự án nằm ở khả năng liên động giữa các thành phần trong một hệ thống gần như chưa có tiền lệ tham chiếu. Dữ liệu từ thiết bị hiện trường, camera AI, hệ thống thu phí, hệ thống giám sát hầm và trung tâm điều hành được kết nối, xử lý và chia sẻ theo thời gian thực, để các phân hệ có thể phối hợp trong một hệ sinh thái đồng bộ. Đây là bài toán tích hợp phức tạp, đòi hỏi năng lực làm chủ đồng thời nhiều lớp công nghệ, từ phần mềm, thiết bị, dữ liệu đến vận hành hiện trường.

7 thành phần cốt lõi của hệ sinh thái ELCOM ITS 
Từ những module đầu tiên đến các hệ thống liên động quy mô lớn, mỗi giai đoạn phát triển đều góp phần hoàn thiện năng lực làm chủ công nghệ của ELCOM. Trên nền tảng đó, ELCOM tiếp tục phát triển hệ sinh thái ITS theo hướng toàn diện hơn, sẵn sàng đáp ứng những bài toán ngày càng phức tạp của hạ tầng giao thông hiện đại.
Năm 2023, ELCOM triển khai thành công dự án ITS cao tốc Nha Trang - Cam Lâm - dự án ĐẦU TIÊN trong lịch sử Việt Nam hiện thực hóa mô hình ITS liên động toàn diện
ELCOM · Intelligent Transport Systems

Hành trình thông minh hóa giao thông

Những dấu mốc nổi bật trong quá trình ELCOM xây dựng và triển khai hệ thống ITS tại Việt Nam.

2010–2020 Xây dựng nền tảng công nghệ ITS

Phát triển các module nền tảng cốt lõi, đặt cơ sở cho mọi hệ thống ITS về sau:

  • MTC – thu phí một dừng
  • ETC – thu phí điện tử không dừng
  • Hệ thống cân tải trọng phương tiện
  • Camera giám sát giao thông
2021 iTMON vận hành lần đầu tại Yên Bái

Hệ thống iTMON đầu tiên chính thức được đưa vào vận hành tại Yên Bái — bước khởi đầu cho giám sát giao thông tập trung.

2022 Mở rộng iTMON & ITS trên cao tốc
  • Hệ thống iTMON được vận hành tại Thanh Hóa
  • Triển khai hệ thống ITS tại tuyến cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình
2023 ITS toàn diện đầu tiên tại Việt NamFirst

ELCOM triển khai hệ thống ITS toàn diện đầu tiên ở Việt Nam tại cao tốc Nha Trang – Cam Lâm.

2024 ITS nội đô đầu tiên tại HuếFirst

ELCOM triển khai hệ thống ITS nội đô đầu tiên tại Huế — mở rộng năng lực ITS từ cao tốc sang đô thị.

2025 Mở rộng quy mô triển khai ELCOM ITS trên hạ tầng đô thị và cao tốc
  • Triển khai hệ thống ITS tại Phú Thọ — hệ thống ITS nội đô lớn thứ 2 ở Việt Nam
  • Triển khai đồng loạt ITS, ETC và cân động cho hàng loạt tuyến cao tốc Bắc – Nam cùng lúc, tạo nên hệ thống liên thông lớn nhất Việt Nam

#Đội ngũ phía sau
Những con người làm nên hệ thống
 

03

Phía sau một hệ thống ITS vận hành ổn định trong thực tế là đội ngũ trực tiếp nghiên cứu, phát triển và triển khai giải pháp. Tại ELCOM, đó là sự phối hợp của các kỹ sư, chuyên gia thuộc nhiều mảng chuyên môn khác nhau như: phần mềm, phần cứng, mạng truyền dẫn, dữ liệu và nghiệp vụ giao thông… để giải quyết những yêu cầu tích hợp phức tạp của hệ thống.

Chia sẻ về dự án ITS cao tốc Nha Trang - Cam Lâm, anh Vũ Quang Trường - Trưởng phòng Sản phẩm - Trung tâm R&D ELCOM Corporation cho biết áp lực lớn nhất nằm ở việc nhiều phân hệ phức tạp phải được triển khai, kết nối và hiệu chỉnh trong một khoảng thời gian ngắn. Từ phần mềm, thiết bị, mạng truyền dẫn đến các hệ thống đặc thù như thu phí điện tử, cân tải trọng hay giám sát hiện trường, mỗi nhóm kỹ sư đều phải bám sát phần việc của mình, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các nhóm khác để bảo đảm toàn bộ hệ thống vận hành thống nhất trước thời điểm nghiệm thu.

#Kết quả thay lời muốn nói

04

Hơn 10 năm nghiên cứu và phát triển các giải pháp giao thông thông minh, ELCOM đã từng bước phát triển hệ sinh thái ITS Made by ELCOM với 7 thành phần cốt lõi, phục vụ nhiều lớp nghiệp vụ từ giám sát, xử lý vi phạm đến thu phí, kiểm soát tải trọng và điều hành giao thông.

Đằng sau hệ sinh thái đó là hàng trăm chuyên gia, kĩ sư đang cần mẫn nghiên cứu, thử nghiệm và cải tiến sản phẩm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu vận hành thực tế. Năng lực công nghệ của ELCOM không chỉ được thể hiện ở số lượng sản phẩm, mà còn ở các tiêu chuẩn, chỉ số vận hành và những kết quả đã được kiểm chứng trong thực tế.

Ở lớp tiêu chuẩn và sở hữu trí tuệ, ELCOM ITS đáp ứng nhiều nhóm tiêu chuẩn trong nước và quốc tế trong lĩnh vực giao thông thông minh, an toàn thông tin và đo lường; đồng thời được cấp chứng nhận bản quyền cho nhiều phần mềm lõi như eITS, eITS-Core, eETC, eWIMCenter và iTMON.

Năng lực vận hành của hệ thống cũng được kiểm chứng qua thực tế triển khai. Các công nghệ AI Vision, RFID và eWIM được ứng dụng để hỗ trợ nhận diện phương tiện, thu phí điện tử không dừng và kiểm soát tải trọng tự động nhằm đảm bảo hệ thống vận hành liên tục, chính xác và ổn định. 

Các nhóm tiêu chuẩn của ELCOM ITS
Bên cạnh đó, năng lực làm chủ công nghệ của ELCOM cũng được ghi nhận qua nhiều giải thưởng danh giá trong nước và khu vực. 

Tại Giải thưởng Make in Vietnam, ELCOM ITS liên tục ghi dấu ấn với những thành tích nổi bật: 


- Năm 2022: Giải pháp giành giải Đồng ở hạng mục "Sản phẩm số xuất sắc cho Chính phủ số" 

- Năm 2023:
Hệ thống Kiểm soát tải trọng xe tự động eWIM giành giải Bạc tại hạng mục "Sản phẩm số xuất sắc cho Chính phủ số". Đây là kết quả cao nhất của hạng mục này trong mùa giải năm đó. 

- Năm 2024
: ELCOM ITS được trao cúp Vàng, dẫn đầu hạng mục Sản phẩm công nghệ số xuất sắc Lĩnh vực Giao thông vận tải, bưu chính và logistics.
ELCOM · Giải thưởng & Vinh danh

Dấu ấn được ghi nhận

Hành trình ELCOM ITS qua các giải thưởng công nghệ trong nước và khu vực.

Giải Đồng
Make in Vietnam 2022
Hệ sinh thái Giao thông thông minh ELCOM ITS
Sao Khuê 2022 · 02 giải
Hệ thống giám sát & xử lý vi phạm ATGT đường bộ (iTMON) và Camera ITS
2022
2023
Giải Bạc
Make in Vietnam 2023
Hệ thống Kiểm soát tải trọng xe tự động eWIM
Sao Khuê 2023
Hệ thống Kiểm soát tải trọng xe tự động eWIM
Giải Vàng
Make in Vietnam 2024
Hệ sinh thái Giao thông thông minh ELCOM ITS
2024
2026
Giải Đồng · Quốc tế
ASEAN Digital Awards 2026
Hệ sinh thái Giao thông thông minh ELCOM ITS
Ở cấp độ khu vực, ELCOM ITS tiếp tục ghi dấu ấn tại Giải thưởng số ASEAN (ASEAN Digital Awards) 2026 khi được trao giải Đồng ở hạng mục Sản phẩm số dành cho khu vực công (Public Sector). Đây là lần đầu tiên một giải pháp công nghệ do doanh nghiệp Việt Nam phát triển được vinh danh trong Top 3 hạng mục “khó nhằn” nhất của Giải thưởng này sau hàng thập kỷ tham gia, cho thấy năng lực cạnh tranh của công nghệ Make in Vietnam trên sân chơi khu vực.
Các giải pháp ITS của ELCOM liên tục được các tổ chức công nghệ uy tín hàng đầu tại Việt Nam và khu vực vinh danh và ghi nhận về tính đổi mới cũng như hiệu quả, tác động thực tiễn.

#Hành trình làm chủ công nghệ vẫn tiếp tục  

05

Những kết quả đạt được của ELCOM ITS là sự ghi nhận rõ nét cho nỗ lực phát triển công nghệ Made by ELCOM trong lĩnh vực giao thông thông minh. Từ các bài toán thực tế của giao thông Việt Nam, hệ sinh thái ELCOM ITS tiếp tục được hoàn thiện theo hướng toàn diện hơn, linh hoạt hơn và sẵn sàng đáp ứng những yêu cầu vận hành ngày càng phức tạp của hạ tầng hiện đại.

Trong giai đoạn tiếp theo, ELCOM tập trung vào hai hướng phát triển trọng tâm. Thứ nhất là phát triển ETC thế hệ mới mới với mức độ tự động hóa cao hơn, hướng tới mô hình thu phí không dừng hoàn toàn nhằm tối ưu trải nghiệm lưu thông và nâng cao hiệu quả vận hành trên các tuyến cao tốc. Song song với hạ tầng cao tốc, ELCOM tiếp tục mở rộng hệ sinh thái ITS cho giao thông đô thị, tập trung vào các bài toán điều hành giao thông thời gian thực, điều khiển đèn tín hiệu thích ứng, giám sát giao thông bằng AI và nền tảng IOC phục vụ quản lý đô thị thông minh.

Với ELCOM, làm chủ công nghệ là hành trình nghiên cứu và ứng dụng công nghệ nhằm giải quyết những vấn đề thực tiễn của xã hội. Trong tương lai, ELCOM sẽ tiếp tục phát triển các sản phẩm, giải pháp theo hướng hoàn thiện hơn, đồng bộ hơn và tạo ra nhiều giá trị thiết thực hơn cho cộng đồng.  

>> Đón đọc bài viết tiếp theo: “ELCOM ITS và hành trình dọc chiều dài đất nước”.