Tin tức & Sự kiện
Thị trường - Công nghệ

Hệ thống giao thông thông minh: Những điều cần biết

time 12 tháng 03, 2022

Hệ thống giao thông thông minh là một trong các ưu tiên hàng đầu của Bộ Giao thông vận tải hiện nay, nhằm xây dựng hệ thống giao thông an toàn, bền vững. Vậy hệ thống giao thông thông minh là gì, có các thành tố cấu thành nào, thực trạng triển khai tại Việt Nam ra sao?


1. Hệ thống giao thông thông minh (ITS) là gì?

Hệ thống Giao thông thông minh (ITS - Intelligent Transportation System) là hệ thống ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và viễn thông thông giúp việc di chuyển an toàn, hiệu quả và bền vững hơn. ITS tạo ra mối liên kết giữa con người, hệ thống đường giao thông và phương tiện giao thông trên đường, từ đó hình thành một mạng lưới thông tin và viễn thông phục vụ tối ưu cho việc lưu thông.

Hệ thống giao thông thông minh gồm các thành phần: Con người, phương tiện tham gia giao thông, cơ sở hạ tầng giao thông và các ứng dụng CNTT, viễn thông tiên tiến nhằm giảm thiểu vai trò của con người trong điều hành hoạt động giao thông. Khi con người không còn vai trò gì, tức là hệ thống đã đạt đến mức tự động hóa. Đó là mục tiêu cao nhất của ITS.


Hệ thống giao thông thông minh (ITS) mang lại nhiều lợi ích - Ảnh: Internet

2. Lợi ích của hệ thống giao thông thông minh (ITS)

Hệ thống giao thông thông minh đang dần khẳng định vai trò của mình nhờ mang lại những lợi ích thực tiễn vô cùng to lớn. Cụ thể:

  • Giúp hoàn thiện kết cấu hạ tầng đường bộ, xử lý khẩn cấp các sự cố giao thông;

  • Hiện đại hoá các trạm thu phí điện tử không dừng, hệ thống kiểm soát tải trọng tự động;

  • Giảm tai nạn, ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường;

  • Tiết kiệm thời gian, tiền bạc, nhiên liệu, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho việc đi lại và vận chuyển hàng hóa;        

  • Quản lý các đường trục giao thông chính, điều tiết việc đi lại của phương tiện trên đường bằng biển báo điện tử;

  • Tạo ra hệ thống thông tin cho người đi đường, phổ cập văn hoá giao thông; Hỗ trợ quá trình khai thác, điều hành hệ thống giao thông công cộng một cách linh hoạt, chủ động;

  • Góp phần sản xuất các phương tiện thông minh, nâng cao hiệu quả của thiết bị an toàn giao thông.

3. Hệ thống giao thông thông minh (ITS) hoạt động như thế nào?

Trung tâm Giám sát điều hành là đơn vị quan trọng của ITS. Đây là một hệ thống kỹ thuật do cơ quan giao thông vận tải quản lý. Tại trung tâm, tất cả dữ liệu được thu thập và phân tích để phục vụ cho các hoạt động tiếp theo và quản lý điều khiển giao thông trong thời gian thực hoặc thông tin về phương tiện giao thông.


Để quá trình giám sát và quản lý giao thông diễn ra thuận lợi, ITS phải có 4 giai đoạn:

  • Thu thập dữ liệu: Dữ liệu được thu thập chính xác, sâu rộng và nhanh chóng thông qua nhiều thiết bị phần cứng khác nhau, tạo cơ sở cho các chức năng ITS. Các thiết bị này là Bộ nhận dạng xe tự động, bộ định vị xe tự động dựa trên GPS, cảm biến, AI camera,... Phần cứng chủ yếu ghi lại dữ liệu như số lượng phương tiện tham gia giao thông, giám sát tốc độ di chuyển và thời gian di chuyển, vị trí, trọng lượng xe. Các thiết bị phần cứng này kết nối với máy chủ đặt tại trung tâm thu thập và phân tích dữ liệu.

  • Truyền dữ liệu: ITS sẽ truyền dữ liệu đã thu thập một cách nhanh chóng theo thời gian thực và gửi về Trung tâm Giám sát điều hành.

  • Phân tích dữ liệu: Dữ liệu đã được thu thập tại Trung tâm Giám sát điều hành được xử lý theo nhiều bước khác nhau, bao gồm sửa lỗi, làm sạch dữ liệu, tổng hợp dữ liệu và phân tích dữ liệu. Các dữ liệu này được sử dụng cho mục đích dự đoán lưu lượng giao thông, phát hiện, ghi nhận và cảnh báo các sự kiện, sự cố, vi phạm để cung cấp thông tin thích hợp cho người dùng.

  • Thông tin cho người tham gia giao thông: Hệ thống cung cấp thông tin theo thời gian thực như thời gian di chuyển, tốc độ di chuyển, độ trễ, tai nạn trên đường, thay đổi tuyến đường, chuyển hướng. Thông tin này được cung cấp thông qua các thiết bị điện tử như biển báo thay đổi, radio tư vấn đường cao tốc, internet, tin nhắn SMS,...



Trung tâm Giám sát điều hành ITS - Ảnh: Internet

4. Thực trạng phát triển giao thông thông minh tại Việt Nam hiện nay

Việt Nam đã có Lộ trình ứng dụng ITS, do Bộ Giao thông vận tải ban hành, được chia làm 3 giai đoạn: giai đoạn đến năm 2015, giai đoạn từ 2015 đến 2020 và giai đoạn từ 2020 đến 2030.

 

Mục tiêu của lộ trình này là: Tiêu chuẩn hoá ITS toàn quốc; Quy hoạch và xây dựng các trung tâm điều hành và kiểm soát giao thông tại 3 khu vực Bắc, Trung, Nam; và xây dựng hoàn thiện các ứng dụng, các hệ thống con ITS. 

 

Hiện nay, tại nhiều tỉnh thành đã và đang khẩn trương đưa xây dựng ITS nhanh chóng và đồng bộ. 

Tại TP.HCM, trong giai đoạn 2021 – 2025, 7 dự án giao thông thuộc chương trình đô thị thông minh của thành phố sẽ được ưu tiên đầu tư. Đây là các dự án nhằm ứng dụng công nghệ vào việc điều hành, quản lý giao thông trên địa bàn. Bao gồm: 

  • Dự án nâng cấp 200 chốt đèn tín hiệu giao thông thông minh điều khiển linh hoạt và 300 thiết bị đo đếm phân tích lưu lượng, mật độ giao thông;

  • Dự án nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin tại Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị với hệ thống máy chủ và lưu trữ, hệ thống chuyển mạch lõi, hệ thống bảo mật trung tâm dữ liệu;

  • Phần mềm quản trị hệ thống, khai báo dữ liệu giám sát hành trình phương tiện vận tải;

  • Dự án bổ sung hệ thống camera giám sát phục vụ công tác kiểm soát giao thông, đầu tư 200 camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ giám sát giao thông độ phân giải cao, có tính năng phát hiện sự cố tự động;

  • Dự án nâng cấp hệ thống điều khiển phục vụ quản lý điều hành vận tải hành khách công cộng (giai đoạn 1), triển khai hệ thống kiểm soát xe ra vào bến khoảng 35 điểm đầu cuối bến, 200 nhà chờ xe buýt và nâng cấp hệ thống phần cứng, phần mềm quản lý vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt.

  • Dự án trang bị phần mềm, thiết bị phục vụ điều hành, giám sát hoạt động giao thông đường thủy khu vực TP.HCM, lắp đặt hệ thống camera giám sát luồng tuyến trên các tuyến trọng điểm, ngã ba sông, các vị trí cầu yếu, tại các cảng, bến thủy nội địa; phần mềm và phần cứng, ứng dụng mobile cho hệ thống giám sát trung tâm; xây dựng trung tâm điều hành, giám sát;

  • Dự án Thu phí không dừng lưu thông vào trung tâm Thành phố để hạn chế ùn tắc giao thông, đầu tư hệ thống 34 cổng thu phí đa làn không dừng và một trung tâm điều hành có nhiệm vụ kết nối với các cổng thu phí, xử lý thông tin và điều hành quản lý các hoạt động thu phí của hệ thống.


Thủ Đô Hà Nội cũng đang khẩn trương xây dựng đề án phát triển giao thông thông minh, trong đó ưu tiên triển khai các nhóm dịch vụ đem lại những lợi ích thiết thực nhất cho các doanh nghiệp và người dân, đồng thời tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, cải thiện môi trường giao thông. Cụ thể:

  • Trong quản lý và điều hành giao thông: Giám sát điều khiển giao thông; Giám sát chấp hành Luật Giao thông (xử phạt bằng hình ảnh; hỗ trợ kiểm soát tốc độ phương tiện; hỗ trợ chấp hành đèn tín hiệu giao thông); Phát hiện và xử lý sự cố.

  • Thông tin giao thông: Dịch vụ cung cấp thông tin trước và trong khi tham gia giao thông; dịch vụ dẫn đường. 

  • Vận tải công cộng: Dịch vụ hỗ trợ quản lý, giám sát phương tiện; Điều hành vận tải công cộng; Ưu tiên phương tiện vận tải công cộng; Cung cấp thông tin thời gian thực về vị trí phương tiện cho người dân. Người dân có thể thanh toán điện tử vận tải công cộng tại các bãi đỗ xe, trạm thu phí; Thanh toán điện tử tích hợp, liên thông.

  • Dịch vụ hỗ trợ lái xe an toàn: Quản lý thông tin lái xe; hỗ trợ quản lý đào tạo cấp giấy phép lái xe; kiểm soát tự động tốc độ phương tiện cho lái xe. 

  • Dịch vụ hỗ trợ cứu hộ, cứu nạn khẩn cấp.


Trong quá trình phát triển, các dịch vụ có thể được bổ sung và hoàn thiện.

Tại rất nhiều tỉnh thành khác như Đà Nẵng, Hải Phòng, Thái Nguyên,... trong những năm gần đây, hệ thống giao thông đường bộ cũng đang từng bước phát triển và được đầu tư theo hướng đồng bộ, hiện đại.


Nhìn chung, nước ta vẫn đang phải đối mặt với nhiều vấn đề trong quá trình quản lý vận hành hệ thống giao thông. Tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, số lượng phương tiện giao thông phục vụ cho việc di chuyển và vận chuyển hàng hóa ngày càng tăng. 

 

Việc xây dựng hệ thống giao thông thông minh ITS với những bước đi khoa học, bài bản sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai. Không chỉ giúp nâng cao đời sống người dân, IST còn giúp cấp quản lý dễ dàng hơn trong giám sát và bảo trì thành phố.

 

Nguồn tham khảo:

https://www.geospatialworld.net/blogs/what-is-intelligent-transport-system-and-how-it-works/

https://baotintuc.vn/kinh-te/uu-tien-dau-tu-7-du-an-giao-thong-thong-minh-giai-doan-2021-2025-20210623160555319.htm

https://hanoimoi.com.vn/tin-tuc/giao-thong/1016077/chu-trong-phat-trien-giao-thong-thong-minh


Game NFT là gì? TOP Game NFT phổ biến nhất hiện nay
Thị trường - Công nghệ
Game NFT là gì? TOP Game NFT phổ biến nhất hiện nay
time 26/09/2022
“Game NFT kiếm tiền” là một trong những xu hướng được quan tâm gần đây. Tại sao game NFT có “sức nóng” đến như vậy, hãy cùng Elcom tìm hiểu về khái niệm và TOP Game NFT phổ biến nhất hiện nay.
Thị giác máy tính là gì? Ứng dụng của thị giác máy tính trong thực tiễn
Thị trường - Công nghệ
Thị giác máy tính là gì? Ứng dụng của thị giác máy tính trong thực tiễn
time 23/09/2022
Thị giác máy tính (Computer vision) là một trong những lĩnh vực khoa học công nghệ được tập trung nghiên cứu trong thời gian gần đây. Đã có nhiều ứng dụng hữu ích ra đời nhờ khai thác tiềm năng của thị giác máy tính.
Nhà thông minh: Những xu hướng Smart Building trong tương lai
Thị trường - Công nghệ
Nhà thông minh: Những xu hướng Smart Building trong tương lai
time 21/09/2022
Trong bài viết này, Elcom giải thích khái niệm và nguyên tắc hoạt động của công nghệ tòa nhà thông minh (Smart Building), lợi ích và xu hướng ứng dụng trong một số lĩnh vực khác nhau.
6 Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) mang tính cách mạng trong ngành Giao thông
Thị trường - Công nghệ
6 Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) mang tính cách mạng trong ngành Giao thông
time 19/09/2022
AI là công nghệ có thể thay đổi “bộ mặt” của nhiều lĩnh vực - trong đó có giao thông vận tải. Vậy, AI đã góp phần “thông minh hóa” các con đường như thế nào?
Danh sách các trạm chỉ triển khai thu phí thuần ETC trên toàn quốc
Thị trường - Công nghệ
Danh sách các trạm chỉ triển khai thu phí thuần ETC trên toàn quốc
time 15/09/2022
Tài xế nên nhanh chóng dán thẻ thu phí không dừng do nhiều tuyến đường đã bỏ hình hoàn toàn hình thức thu phí một dừng truyền thống, chuyển sang thuần thu phí không dừng ETC.